Vụ Đông Xuân 2025-2026 trà lúa sớm thu hoạch hơn 1.000 ha, ước năng suất bình quân 6 tấn/ha, diện tích chắc xanh chín 600 ha. Hiện tại, lúa tập trung giai đoạn đẻ nhánh đến trổ, vẫn còn đang tiếp tục xuống giống trà lúa muộn. Sinh vật gây hại trong tuần 16/01-23/01/2025 nhiễm ở mức nhẹ cụ thể:
- Bệnh đạo ôn lá: diện tích gây nhiễm 1.241 ha, tăng 259 ha so với tuần trước, gây nhiễm giai đoạn đẻ nhánh đến trổ, với tỷ lệ phổ biến 5-10%. Phân bố rải rác các xã trên địa bàn tỉnh.
- Sâu cuốn lá: diện tích gây hại 596 ha, tăng 216 ha so với tuần trước, với mật số phổ biến 10-20 con/m2, gây hại giai đoạn đẻ nhánh đến làm đòng.
- Chuột: diện tích gây hại 649 ha, tăng 112 ha so với tuần trước, gây hại giai đoạn đến đòng trổ, với tỷ lệ phổ biến 5-10%. Phân bố rải rác các xã (nhất là các khu vực có diện tích lúa xen rau màu và vườn cây ăn trái).
- Rầy phấn trắng: diện tích gây hại 118 ha, tăng 102 ha so với tuần trước, gây hại giai đoạn đến đòng trổ, với tỷ lệ phổ biến 500-1.000 con/m2. Phân bố rải rác các xã Hiếu Thành, Hiếu Phụng, Trung Hiệp, Trung Ngãi,...
- Bọ trĩ (bù lạch): diện tích gây hại 215 ha, tăng 9 ha so với tuần trước, gây hại giai đoạn mạ, với mật số phổ biến 500-1.000 con/m2. Phân bố rải rác các xã trên khu vực II và IV.
* Dự báo sinh vật gây hại trong thời gian tới (từ ngày 23/01 đến ngày 30/01/2026)
- Rầy phấn trắng: tiếp tục theo dõi rầy phấn trắng ngoài đồng, khi phun thuốc phòng trừ lưu ý đảm bảo theo nguyên tắc 4 đúng, trong đó phải đảm bảo lượng nước phun, pha thêm chất bám dính để tăng hiệu quả phòng trừ.
- Bệnh đốm vằn, vàng lá chín sớm, cháy bìa lá: do điều kiện thời tiết hiện nay lúa đang giai đoạn rất mẫn cảm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh phát sinh gây hại mạnh trong thời gian sắp tới.
- Bệnh đạo ôn: diện tích bị nhiễm nhẹ có thể tăng do điều kiện thời tiết sáng sớm nhiều sương mù và giai đoạn lúa thích hợp cho bệnh phát sinh phát triển, đặc biệt lưu ý trên những ruộng sạ dày, bón thừa phân đạm và ruộng canh tác giống nhiễm có thể nhiễm nhẹ đến trung bình.
- Sâu năn (muỗi hành): xuất hiện và gây hại cục bộ trên các trà lúa ở giai đoạn cuối đẻ nhánh đến làm đòng. Dự báo trong thời gian tới, diện tích nhiễm sẽ tiếp tục tăng khi gặp nhiệt độ thấp, ẩm độ không khí cao và sử dụng giống nhiễm, bón thừa phân đạm. Nếu phát hiện, không quản lý kịp thời có khả năng sẽ gây hại làm ảnh hưởng đến năng suất lúa.
- Chuột: tuần tới có khả năng gia tăng tỷ lệ gây hại và diện tích nhiễm do diện tích chuyển đổi cơ cấu cây trồng không theo quy hoạch, diện tích lúa xen rau màu và vườn cây ăn trái làm phát sinh diện tích chuột gây hại ngày một tăng.
- Sâu cuốn lá: gây hại chủ yếu ở mức nhẹ trên lúa giai đoạn đẻ nhánh - đòng trổ, những ruộng sạ dày, bón thừa phân đạm, phun thuốc trừ sâu sớm đầu vụ có khả năng bị gây hại nặng.
* Một số biện pháp quản lý-canh tác trên cây lúa
- Theo dự báo nước mặn có nguy cơ tăng lên theo đợt triều cường cao ở thời điểm giữa và cuối mỗi tháng (âm lịch). Do vậy, các địa phương cần chủ động thường xuyên kiểm tra độ mặn, khi độ mặn vượt quá 1‰ tiến hành đóng các cống bọng, tăng cường khả năng lấy nước ngọt ngay khi có thể, đảm bảo tích trữ nước phục vụ sản xuất, cụ thể: Đối với lúa dễ bị thiệt hại ở giai đoạn mạ và giai đoạn lúa trổ, nếu độ mặn trên 1‰ không cho nước vào ruộng; khi sử dụng nước pha thuốc phun xịt thì nên sử dụng nước không nhiễm mặn (< 0,8‰). Đối với rau màu hoa kiểng cần thận trọng hơn, có kế hoạch trữ nước ngọt để tưới. Đối với cây ăn trái, sầu riêng, chôm chôm là cây nhạy cảm nhất đối với mặn nên cần theo dõi chặt chẽ và có kế hoạch trữ nước ngọt trong mương vườn để tưới trong thời gian mặn xâm nhập. Các cây ăn trái khác cũng chú ý không nên dùng nước nhiễm mặn để pha thuốc phun hoặc tưới nhiều lần trong lúc mặn xâm nhập.
- Điều kiện thời tiết như hiện nay kết hợp giai đoạn lúa thích hợp cho sâu bệnh phát sinh và gây hại. Do đó, bà con nông dân cần thăm đồng thường xuyên kiểm tra kỹ đồng ruộng để có biện pháp quản lý hiệu quả. Phun ngừa đạo ôn cổ bông, lem lép hạt trước khi lúa trổ lác đác khoảng 5% và sau khi lúa đã trổ đều, tiến hành phun ngừa một trong những loại thuốc đặc trị, không nên phun phân bón lá khi ruộng đang bệnh, nên giữ nước trong ruộng, đặc biệt là ở giai đoạn lúa trổ đến chắc xanh. Khi bệnh chớm xuất hiện sử dụng thuốc đặc trị phun xịt theo “4 đúng”. Khuyến cáo bà con tránh lạm dụng phân đạm, phân bón lá khi thấy có dấu hiệu của vết bệnh, bổ sung Canxi, Silic, đặc biệt lưu ý trên những chân ruộng thiếu nước, sạ dày, bón thừa phân đạm và ruộng canh tác giống nhiễm có thể bị hại nặng.
- Đối với những ruộng đã bị nhiễm rầy phấn trắng, nếu mật số trên 300con/m2, tiến hành phòng trừ bằng các loại thuốc có hoạt chất Abamectin, Emamectin, Pymetrozine. Khi phun cần lưu ý nguyên tắc 4 đúng và chỉnh bét phun mịn hạt, nên phun sáng sớm (khoảng 6 đến 9 giờ) do rầy còn ướt cánh, bay chậm. Đối với những ruộng canh tác những giống dễ nhiễm như Jasmine, Đài thơm 8, IR50404, chú ý ruộng bón thừa đạm hoặc bón phân đạm muộn, ruộng lúa rậm rạp, phun thuốc trừ sâu sớm. Bà con nông dân cần thăm đồng thường xuyên, khi thăm đồng nên khua động tán lá xem có rầy phấn bay lên hay không, đồng thời quan sát những mạng nhện trên ruộng lúa xem có rầy phấn dính vào mạng nhện không, quan sát mặt dưới lá lúa xem có rầy dưới lá hay không.